Azken asteetan, liztor asiarraren ziztadek hiru pertsonaren heriotza eragin dute Galizan, eta horrek alarma piztu du gure inguruan ere. Espezie inbaditzaile honek azken urteetan hartu duen presentziak gero eta ardura handiagoa sortu du, bai herritarren artean, bai erakundeetan.
Arriskua ez dago liztorrean, baizik eta haren habian
Adituek gogorarazi dute liztor asiarra ez dela berez erasokorra, baina habia mehatxatuta sentitzen denean oso oldarkorra izan daitekeela. Horregatik, ohartarazpen nagusia argia da: habia bat ikusten bada, ez da gerturatu behar. Arabako Foru Aldundiko ordezkariek azaldu dutenez, «intsektua ez da pertsonengana hurbiltzen erasorik jaso ezean; arriskua sortzen da habia ukitu edo zirikatzen denean».
Liztor asiarraren habia baloi baten antzekoa izaten da eta paperezko egitura leun batez osatua dago. Intsektua bera liztor arrunta baino handiagoa da eta tonu ilunagoa dauka, beraz, erraz bereiz daiteke.
Zer egin habia bat topatzean?
Habia ukitzea edo erretzea arrisku handiko ekintza da, eta erakundeek herritarrak gonbidatu dituzte berehala larrialdi-zerbitzuei abisua ematera.
- Bizkaian, Base Gorria da kentze-lanen arduraduna, eta Lezaman kokatutako zerbitzuak 94 446 52 97 eta 94 446 50 11 telefonoetan hartzen ditu deiak.
- Donostian, udalak 092 zenbakira deitzea gomendatzen du, Herrizaingoaren bidez jarduteko.
- Araban, ohiko gomendioa 112 larrialdi-zerbitzura jotzea da, foru-zerbitzuek modu koordinatuan erantzun dezaten.
Egitura horiek suhiltzaileekin eta teknikari espezializatuekin batera lan egiten dute, segurtasuna bermatzeko.
Herritarren laguntza, funtsezkoa
Agintariek ohartarazi dute herritarren kolaboraziorik gabe ezinezkoa izango dela espezie honen zabalkundea geldiaraztea. «Habia bat kentzeak 200 habia berri saihestu ditzake, izan ere, liztor erregina bakoitzak udaberrian habia berriak eraikitzen ditu», azaldu dute Arabako foru iturriek. Horrez gain, habia bakoitzean 2.000 liztor inguru pilatzen dira, eta horrek arazo ekologiko eta sanitario handia ekar dezake.
Erleak, biktima nagusiak
Liztor asiarra ez da gizakientzat mehatxua bakarrik. Izan ere, bere elikagai nagusietako bat erlea da. Erleen galerak ondorio larriak izan ditzake naturan eta nekazaritzan, polinizazioan duten eginkizuna funtsezkoa baita.Gainera, liztor hauek fruituak eta loreak ere jaten dituzte, eta horrek ekosistemen oreka kaltetzen du.
Bordeletik hasi zen hedapena
Liztor asiarraren historia Europan 2004an hasi zen, Bordeleko portuan sartu zenean ustekabean, salgai batekin. Ordutik hona, bere hedapena etengabea izan da: Frantziatik Espainiara eta gero Euskal Herrira iritsi da, baldintza klimatiko onek lagunduta.
Adituen arabera, klima-aldaketak eta udako tenperatura altuek erraztu egiten dute espeziearen ugalketa eta biziraupena, eta horrek arrisku-eremuak handitu ditu azken urteetan.
Prebentzioa, lasaitasuna eta azkar jardutea
Adituek eta administrazioek azpimarratu dute lasaitasunarekin baina erantzukizunez jokatu behar dela. «Liztor asiarraren aurkako borroka ez da panikoaren bidez irabazten; prebentzioan eta herritarren lankidetzan datza arrakasta», diote foru iturriek.
Horregatik, aholku nagusia bera da beti: habia bat ikusiz gero, ez hurbildu eta berehala abisatu. Ekintza txiki horrek milaka liztor gutxiago eta arrisku txikiagoa ekar dezake ingurunean.
