Bilbok larunbat arratsaldean bizi izan duen irudia ezohikoa eta historikoa izan da. Kale Nagusia zeharkatu duten bi mobilizazio jendetsuek —tarteka elkarrekin lotura zuten helburuak izan arren, antolatzaileen izaeragatik oso tonu desberdinetan gauzatu direnak— Palestinaren aldeko babesa eta Euskal Selekzioaren ofizialtasunaren aldarria ekarri dituzte kaleetara. Udalaren datuen arabera, «hamarnaka mila pertsona» batu dira ekimenetan, eta nazioarteko komunikabide askok jarraitu dute gertakarien garapena, herritarren erantzunaren tamainak eraginda.
Lehen mobilizazioa: giza eskubideen aldeko aldarria Arriagatik San Mameseraino
Arratsaldeko lehen hitzordua 17:30ean abiatu da, Arriaga plazatik. Martxa honek izaera instituzionalagoa eta askotarikoagoa izan du, eta buruan eraman ditu bai Palestinako eta Sahara Mendebaldeko komunitateetako ordezkariak, bai hainbat eragile sozial, kultur eta kirolari ezagun: Maddalen Arzallus eta Xabier Usabiaga, Ibon Meñika (Gernika-Palestina), Josu Etxaburu (Gure Esku), Mikel San Jose futbolaria, Aritz Erkiaga eta Asier Aspuru pilotariak, edo Izortze Santin unibertsitateko irakaslea, besteak beste. Haiekin batera joan dira Union Tuterako bi jokalari, «Herri libreak! Euskal Herria, Palestina. Genozidioa stop!» leloa zeraman pankartaren atzean.
Buruan, bi ikur nagusi: alde batetik, ‘Gernika’ margolaneko pasarte bat irudikatzen zuen bandera palestinarra; bestetik, «Euskal Herriak erabaki» mezua zeraman ikurrina. Atzetik, «SOS Gaza» mezua osatzen zuten hizki erraldoiak eta milaka pertsona, ikurrinak eta banderak astinduz. Oihuak ere etengabeak izan dira: «Boikot Israel, Palestina askatu», «Ez da gerra bat, genozidioa da» edo «Israel hiltzaile, Europa babesle».
Martxaren amaiera aldera, jendetza artean ikusi da EH Bilduko ordezkaritza bat ere, Pello Otxandianoren gidaritzapean. Bere eskuetan zeramaten ikurrina, alderdiak azaldu duenez, Ramalan bertan egina zen aste berean, eta Jordaniako mugatik igaro eta hainbat kontrol militar gaindituta iritsi da Euskal Herrira.
Mobilizazioak Plaza Biribilera hurbiltzean, Ibon Meñikak hitz egin du hedabideen aurrean, unea historikotzat jotzen: «Gaur hemen jokatzen dena giza eskubideen eta elkartasunaren partida da; baina, batez ere, genozidioari amaiera emateko partida». Eta gaineratu du: «Argi dago euskal gizarteak prest dagoela partida hori irabazteko; gaur, Palestina garaile aterako da».
Martxak erritmo bizian egin du aurrera, bi selekzioen autobusak San Mamesera iritsi baino lehen bukatu beharra zegoelako. «Independentzia», «Ofizialtasuna Euskal Herriarentzat» eta «Ia, ia, Euskal Herria» bezalako oihuak ere batu zaizkio ibilbideari. Villa de Bilbao hotelaren parean egin da une sinbolikoetako bat: Palestinako Futbol Federazioko presidente Jibril Rajoub martxara batu eta pankarta eramaten jarri da. Kazetari arabiarrei elkarrizketak emateaz gain, sekulako hunkidura agertu du.
Amaierako ekitaldian, isiltasuneko une hunkigarria izan da aurretik: kamioi txiki baten gainean bi dantzari agertu dira, Palestinako biktimak gogoratzeko aurresku isila egiteko. Ondoren hartu du hitza Josu Etxaburuk, hiru antolatzaileen izenean: «Garrantzitsuena da Gazako genozidioari amaiera ematea, palestinar herriarekiko elkartasuna adieraztea, Euskal Selekzioaren ofizialtasuna aitortzea eta herri askearen aldarria plazaratzea». Eta amaitu du: «Palestina eta Euskal Herria libre nahi ditugu, bakean eta askatasunean bizitzeko eta etorkizuna libreki erabakitzeko eskubide osoarekin».
Bigarren kalejira: erresistentziaren aldeko aldarri zorrotza eta segurtasun operatibo handiena
Lehen mobilizazioa amaitzear zegoenean abiatu da bigarrena, tonua eta mezuak askoz zorrotzagoak zituena. Palestinarekin Elkartasuna plataformak eta Euskal Herriko futbol-animazioko zale taldeek deituta, Palestinaren erresistentziaren aldeko babesa eta selekzio euskal herritarren ofizialtasuna uztartu dituzte kalejira honetan. Ertzaintzak lehen martxan baino askoz indar handiagoa jarri du ikusgarri, antolatzaileek aurretik adierazitako mezuengatik.
Buruan, irudi deigarri eta probokatzaile batek zabaldu du ibilbidea: futbolari baten silueta, metraileta baten itzala, eta Isaac Netanyahuren burua baloi gisa irudikatzen zuen pankarta handia. Handik metro gutxira, deialdiaren mezua zekarren beste pankarta: «Gora palestinar erresistentzia! Euskal Herria eta Palestina askatu».
Jendetza ugari batu da berriz ere, eta oihuak, oraingoan, ia guztiak borrokalariagoak izan dira: «Israel suntsitu, Palestina askatu», «Israel estatu terrorista» eta «Gora Palestina Erresistentzia». Bengalak eta petardoak ere erabili dira, kalejira kolorez eta zarataz betez, Jesusen Bihotzaren parean ofizialki bukatu bada ere jende askok San Mameseraino jarraitu baitu une horretatik aurrera.
Kalejira abiatu aurretik, Arriagan bertan hitz egin du antolatzaileetako batek, Iñigo Rodriguezek: «Gaurko eguna ospatzeko eguna da, baina, batez ere, aldarrikapen politikoko eguna Palestinaren erresistentziaren alde, bere herriaren borrokaren alde eta Israelgo Estatuaren desagertzearen beharraren alde». Eta azaldu du zergatik zeuden bi deialdi desberdin: «Euskal Herrian Palestinarekiko elkartasun mota eta estrategia politiko ezberdinak daude; hori da bi kalejira egotearen arrazoia. Ez da arazo bat, desberdintasun politiko bat baizik».
San Mameseko harrera beroa: bi selekzioen iritsiera jendetzak txalotu du
Bi mobilizazioak amaituta, milaka lagunek bidea San Mameseraino egin dute, bi selekzioen autobusak iristen zirenean harmailen kanpoaldea txaloz, banderez eta oihuez beteta ikusteko. Futbolak eta elkartasunak, berriro ere, elkar ukitu zuten Bilboko bihotzean.
