Tabakaleran egingo den etxebizitza arloko nazioarteko topaketaren bezperan, Gipuzkoako Kaleratzeak Stop taldeak argitara eman du azken hilabeteetan Donostian, Errenterian eta Irungo udalerri tentsionatuetan gero eta familia gehiagok eskatu dutela alokairu-kontratua automatikoki luzatzea, hiru urteraino, Etxebizitzaren Legeak ahalbidetzen duen moduan.
Taldearen arabera, eskaera hau egin duten hogei familiak egoera ekonomiko “arin ezinean” daude; hileroko errenta beren diru sarreren erdia baino gehiago da kasu ia guztietan. Luzapenak, dio taldeak, “arnasa eta segurtasun minimoa” ekarriko lieke familiei.
Jabeen jokabidea, familia askoren ziurgabetasunaren erdigunean
Kaleratzeak Stop taldeak azpimarratu du ez dela kasu bakar batean ere jabeek kontratua berritzeko borondaterik azaldu. Are gehiago, «giltzak entregatzeko eguna jakinaraztea izan da jaso duten erantzun bakarra», azaldu dute.
Zenbait jabe, gainera, ez dira prest agertzen luzapen automatikoa aplikatzeko, nahiz eta legeak aukera hori argi jaso. Taldearen iritziz, jokabide horrek erakusten du higiezinen merkatuan zabaldu den joera: etxebizitzak, gero eta gehiago, inbertsio produktutzat tratatzen dira, ez bizitzeko ondasun sozialtzat.
Aldi baterako kontratuetan eta pisu turistikoetan dago “ihesbidea”
Etxejabe batzuen jarrera ez ulertzeko modukoa ez dela diote Kaleratzeak Stop-eko kideek. Izan ere, uste dute helburu ekonomikoak argi markatzen duela jabe askoren estrategia: pisu turistikoak, aldi baterako alokairuak edo gela-kontratuak eskaintzea, azken horiek sarritan iruzurrezkoak izaten direla salatu dute.
Kontratu mota horiek ez dira HELek (Hiri Errentamenduaren Legea) edo Etxebizitzaren Legeak arautzen; hortaz, neurri murriztaileen eragin eremutik kanpo geratzen dira.
Epaitegiek jada zigortzen ari dira sasoiko kontratu faltsuak
Epaitegiek azken hilabetetan emandako ebazpenak gogorarazi dituzte. “Sasoiko kontratu” izendatzen diren aldi baterako kontratu asko faltsutzat jotzen ari dira, eta praktika hori geldiarazteko epaiak ematen hasiak direla azpimarratu du taldeak.
Horren aurrean, Kaleratzeak Stop-ek argi du: «Etxebizitza merkatuaren tentsioa ikusita, administrazio guztiek arautu behar dute, ondasun publikoa eta auzoen kohesioa babesteko».
Zuloak estutzea eta onurak indartzea: legearen etorkizunerako erronkak
Taldeak uste du Etxebizitzaren Legeak badituela onura garrantzitsuak, baina “errealitateak utzitako ihesbideak” estutu beharra dagoela. Adibide modura aipatu dituzte:
- Pisu turistikoak arautzea
- Aldi baterako kontratuak kontrolatzea
- Gela-kontratuen iruzurra geldiaraztea
Era berean, bi neurri nagusi nabarmendu dituzte legeak ekar ditzakeen onuren artean:
- Errenten mugaketa eta izoztea, edukitzailearen tamainaren arabera.
- Kontratuak automatikoki hiru urtez luzatzeko aukera, egonkortasun handiagoa bermatuz.
