Cinfa Laborategiek sortutako Zaintza Lanen Behatokiak lehen txostena kaleratu du, eta argi utzi du gaur egungo zaintza eredua etxe askotan ezkutupean mantentzen den zama dela. Ikerketak agerian jarri du zaintzaileen profil nagusia oso argia dela: emakumeak dira nagusiki (%62,4), eta askok bi fronte dituzte zabalik —umeei eta adineko senideei aldi berean erantzun behar dietelako (%51,1).
Zaintza-lanei ematen zaien denbora ere ez da nolanahikoa: astean 20 ordutik gora eskaintzen zaizkie, eta ia zaintzaile guztiek beren ogibidearekin uztartu behar dituzte lan horiek.
Zergatik zaintzen da? Zahartzea, bakardadea eta diagnosi gogorrak
Behatokiak hainbat arrazoi aztertu ditu zaintza-behar horien atzean. Ondorio nagusiak hiru faktoretan pilatu dira:
- Biztanleriaren zahartzea.
- Bakarrik bizi diren pertsonen gorakada.
- Gaixotasun neurodegeneratiboen hazkundea.
Horiek guztiak batuta, familien egunerokoa egokitzera behartzen den mosaiko konplexu bat sortzen da. Zaintza moten artean, laguntza emozionala da nagusi, eta horren atzetik datoz osasun-kudeaketak eta eguneroko tramiteetan laguntzea.
Zaintza partekatua… neurri batean
Adinekoen arretan, hamar zaintzaileren zortzik beste norbaitekiko ardura banatzen dute. Gehienetan neba-arrebek hartzen dute zaintzaren zati bat, eta kasu batzuetan bikotekideak edo bestelako senideak ere inplikatzen dira. Beste muturrean, ordea, datuak kezkagarriak dira: zaintzarako laguntza ekonomikoa jasotzen dutenak ia salbuespena dira.
Emozio kontrajarriak: maitasuna eta neke sakona, eskutik
Zaintzaile izatearen dimentsio emozionala aztertzean, txostenak argi uzten du bi errealitate daudela elkarrekin nahastuta. Zaintzaileren erdiak baino gehiagok zaintza hautu pertsonal edo maitasun keinua gisa bizi du; hala ere, parte-hartzaileen %42k betebehar modura deskribatzen du.
Eta hortik sortzen da tentsio emozional handiena:
- Poztasuna eta lasaitasuna, senidea “on” dagoela sentitzea.
- Baina baita akidura, bakardadea, errua eta antsietatea ere.
Kezka nagusietako bat da zer gertatuko den beraiek zaindu ezin dutenean. Horiekin batera, askok adierazi dute zaintza lanak kalte egiten diela beren osasunari zein lan-bizitzari.
Ikasitakoa: harremanak sendotu eta begirada berria
Zaintzak dakartzan zailtasunak gorabehera, ikerketak erakusten du bizipenek badutela alde eraikitzaile bat. Parte-hartzaile gehienek diote senidearekin duten lotura indartu egin dela, eta egunerokoari begiratzeko modua aldatu zaiela: denboraren balioa, gauza txikien garrantzia eta enpatia sakonago bat ageri direla adierazi dute.
