Asteazken honetan indarrean sartu den adin-mugak —16 urtetik beherakoei sare sozialetan kontuak izatea debekatzen dien legeak— eragin zuzena izan du Australian. Neurria gauetik goizera aplikatu ondoren, herrialdeak sare sozialen erabileran inflexio-puntu bat bizi izan du, eta gazteen artean ezagunago bihurtu dira, aldi baterako bada ere, orain arte ia ezezagunak ziren aplikazio alternatiboak. Gobernuak argi du: plataformek egiaztatu behar dute adin egokia dutela erabiltzaileek, eta horretarako “neurri arrazoizkoak” hartu direla frogatu.
Milaka kontu desaktibatu eta kontrol zorrotzagoa
Anika Wells Australiako Komunikazio ministroak baieztatu duenez, TikTok-en bakarrik 200.000 kontu baino gehiago desaktibatu dira gauerdiaz geroztik, eta datozen egunetan «ehunka mila gehiago» ixtea espero du. Gobernuak hilero eskatuko die plataformei datu ofizialak, legearen betetzea gainbegiratzeko.
Lege berriak Facebook, Instagram, Threads, TikTok, YouTube, Snapchat, X, Reddit, Discord, Twitch eta Kick plataformei eskatzen die adingabeei dagozkien kontuak identifikatu eta desgaitzeko mekanismo eraginkorrak ezartzea. Mezu-mezularitzan oinarritutako aplikazioak, hala nola WhatsApp edo Facebook Messenger, arautik salbuetsi dira eta nerabe askoren ihesbide bilakatu dira.
Julie Inman-Grant eSafety erakundeko arduradunak azaldu du neurriak helburu argia duela: gazteen alfabetizazio digitala sustatzea eta adin txikikoak arrisku handietatik babestea, hala nola ziberjazarpena, eduki bortitzen esposizioa eta algoritmoen bidezko manipulazioa.
Gobernuaren ikuspegia: aldaketa «historikoa»
Anthony Albanese lehen ministroak legearen indarraldia «historikotzat» jo du, eta adierazi duenez, neurria «azken hamarkadetako aldaketa sozial eta kultural handienetako bat» da. Herrialdea, bere hitzetan, «munduko abangoardian» kokatu da, eta beste gobernu batzuk arretaz ari dira Australia egiten ari den prozesua behatzen beren herrialdeetan errepikatzeko.
Plataforma alternatiboen gorakada
Murrizketak ezarrita ere, gazte askok bestelako aplikazioetara jo dute azken orduetan. Deskargen zerrendaren lehen postuetan ageri da Lemon8, TikTok-en sortzaileek garatutako aplikazioa, argazki eta bideoen partekatzean oinarritua, Instagram eta Pinteresten arteko erdibidean. Hala ere, arduradunek adierazi dute legeak eskatutako adin-mugak haiek ere ezarriko dituztela.
Bigarren lekuan agertu da Yope: Photo Chat Your Friends, WhatsApp-en antzeko mezularitza-pribatuko sistema bat. Plataformaren arabera, ez luke sare sozialtzat jo beharko, eta bertan elkarrizketak eta argazki efimeroak partekatu daitezke kontaktu hurbilen artean.
Hirugarren postua Coverstar aplikazioak lortu du, bere buruaz «9 urtetik 16 urtera bitarteko haurrentzat TikToken alternatibarik seguruena» dela dioen plataformak. Bideo musikalak sortzeko tresnak eta efektuak eskaintzen ditu, baina guraso-kontrol zorrotzagoekin eta moderazio sistema estuagoekin.
Horiez gain, beste aplikazio ezagun batzuk ere nabarmendu dira gazteen artean: Signal, bere enkriptazio maila altuagatik; BeReal, eguneroko argazki bakarra partekatzeko proposamenagatik; Tumblr, testu eta irudien komunitate zabalagatik; eta Yubo, gazteak beste erabiltzaileekin konektatzeko asmoz zuzendutako plataforma, adin-bereizketa eta egiaztapen sistemekin.
Australiako agintariek gogorarazi dute legea ez dela zerrenda jakin batera mugatzen: sare sozial funtzioak dituzten aplikazio guztiek bete behar dute adin-egiaztapena, ezagunak izan edo merkatura iritsi berri.
Sistema etengabe urratzen duten plataformek 49,5 milioi dolar australiar arteko isunak jaso ditzakete (28 milioi euro).
Eragina nazioartean
Australia izan da aitzindari, baina ez bakarra. Neurriak eman duen oihartzunaren ondoren, Malaysiak ere iragarri du datorren urte hasieran antzeko lege bat ezarriko duela.
“Kontua ezabatuta esnatu gara”: gazteen lehen testigantzak
Ehunka mila nerabek goizean aurkitu dute beren kontuak ezabatuta edo blokeatuta. 10 urteko Bianca Navarro haien artean dago, eta esan du urteak kontatzen ari dela berriz YouTuben sartu ahal izateko: «Va a ser bastante triste porque me quedan seis años hasta que pueda verlo», adierazi dio AFPri.
Mia Bannisterrek, bere seme Ollie iaz sareko jazarpenaren ondorioz suizidatu zela salatu zuen amak, gogor kritikatu ditu plataformak: «Estoy harta de que los gigantes de las redes sociales eludan su responsabilidad», esan du debekua ezarri aurretik.
Dany Elachi bost seme-alaben aitak ere onartu du neurriak beharrezkoak zirela: bere hitzetan, sare sozialen erabileran ezarri den muga hau «aspaldi» ezarri beharrekoa zen.
