Nazioarteko ikertzaile-talde batek ondorioztatu du Alpeetako glaziarrek galera bereziki azkarra izan dezaketela datozen urteetan, eta mundu mailan ere izotz-masen desagerpenak markak hautsi ditzakeela mende erdialdera bidean. Azterlanak, lehen aldiz, glaziar kopuruan jartzen du arreta: ez soilik izotzaren bolumena edo azalera nola txikitzen den, baizik eta zenbat glaziar “itzaltzen” diren urtez urte eta noiz iristen den erritmo hori bere punturik gorenera.
2041-2055 artean, urteko milaka glaziar gutxiago
Lanaren arabera, mundu osoan glaziarrak urtero desagertzeko erritmoak gorakada “zorrotza” izan dezake, eta gailurra 2041etik 2055era bitartean kokatzen da, berotze-mailaren arabera. Agertoki epelenetan, urtean 2.000 glaziar inguruk “amaiera” izan dezakete 2041 inguruan; berotze handiagoarekin, gailurra atzeratu egiten da (2050eko hamarkadara), eta urtean 4.000 glaziar inguruko galerara iritsi daiteke. Azterlanak zehazten du atzerapen hori berotze handiagoak glaziarren azalera eta bolumenaren galera “luzeago eta sendoagoa” eragiten duelako gertatzen dela.
Ikerketaren kalkuluen arabera, gaur egun ereduek iradokitzen duten urteko galera globala 750-800 glaziarren bueltan dabil, eta mende erdialdeko gailurrean erritmo hori hiru eta bost aldiz handiagoa izan liteke.
Zergatik da Alpeetako egoera hain hauskorra?
Azterlanak ohartarazten du glaziar txiki asko eta altitude baxuagoak dituzten eskualdeak direla zaurgarrienak. Hor sartzen dira, besteak beste, Europako Alpeak (Europa Erdialdea), eta ikerketak aurreikusten du bertan glaziarren %50 baino gehiago desagertu daitezkeela hurrengo bi hamarkadetan.
Ikuspegi horretatik, glaziarren “kopuruaren” galera bereziki azkarra izan ohi da glaziar txiki ugari dauden lekuetan: izotz-masa txikiagoek erantzun azkarragoa dute tenperaturaren igoeraren aurrean, eta horrek desagerpena aurreratzen du, agertoki klimatikoa edozein dela ere.
2100era begira: politikek baldintzatzen dute zenbat geratzen den
Ikerketak lau berotze-agertoki erabiltzen ditu: +1,5 °C eta +2,0 °C (Parisko helburuak), +2,7 °C (egungo konpromisoek marrazten duten bidea) eta +4,0 °C (emisio handiagoen ibilbidea).
Ondorio nagusietako bat da mende bukaerarako alde handia dagoela agertokien artean: +1,5 °C-ko mugarekin gaur egungo glaziarren ia %50 bizirik iraun dezake, baina +2,7 °C-ko bidean hasierako kopuruaren %20 inguru baino ez litzateke geratuko. +4,0 °C-ko agertokian, berriz, desagerpen-tasak hamarkadaz hamarkada oso handiak izaten jarraitzen du, eta 2100ean 20.000 glaziar baino gutxiago geratzeko aukera aipatzen du lanak.
Galera “kulturala” ere bada: paisaiak, turismoa eta identitatea
Azterlanak azpimarratzen du glaziar txiki baten urtzeak itsas mailan eragin txikia izan dezakeela, baina glaziar bat erabat desagertzeak ondorio nabarmenak ekar ditzakeela bertako paisaian, turismoan eta esanahi kulturalean. Ikerketak gogorarazten du glaziarrek bisitari ugari erakartzen dituztela eta zenbait eski-estaziok ere izotz-masen presentzian dutela oinarri zati bat; horrez gain, glaziarrak komunitate askoren iruditerian eta identitate kolektiboan txertatuta daude.
