Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiko administrazioarekiko auzien salak (TSJPV) Konstituzio Auzitegira (KA) igotzen du konstituzio-kontrakotasun auzia, Enplegu Publikoaren Legeko 187.5 artikuluaren inguruan. Artikulu horrek ezartzen du Araba, Bizkai eta Gipuzkoako administrazioetako lanpostu guztiek esleituta izan behar dutela dagokien euskararen hizkuntza-profila, baita aldi baterako edo unean uneko lanpostuek ere.
Zer auzitan dago: dekretu baten helegiteak eta oinarrian dagoen artikulua
Erabakia hartu aurretik, TSJPVk PPk eta Voxek jarritako helegiteak ditu mahai gainean, 2024ko otsailaren 22ko 19/2024 Dekretuko hainbat artikuluren aurka (Euskal Sektore Publikoan euskararen erabilera normalizatzeari lotutako araua). Auzitegiaren arabera, dekretuko artikulu horien auzia ezin da behar bezala ebatzi 187.5 artikuluaren balio juridikoa argitu gabe; alegia, dekretuak neurri handi batean lege horretatik “zintzilik” daude.
Prozedura geldirik geratzen da, KAren erantzunaren zain
Konstituzio Auzitegiak auzia onartzen duen ala ez erabaki arte, eta ondoren gaiaren muina aztertzen duen arte, helegite horietako izapideak behin-behinean etenda geratzen dira. TSJPVk berak jakinarazten du auto horren aurka ez dagoela errekurtsorik, eta hiru magistratutik batek boto partikularra aurkezten duela.
Alderdien eta Fiskaltzaren iritzia: kontsulta egitearen alde, Jaurlaritza kontra
Autoa eman aurretik, alderdiek eta Fiskaltzak egindako alegazioak jasotzen dira. PPk, Voxek eta Fiskaltzak KAri galdetzea egokitzat jotzen dute; Eusko Jaurlaritza, ordea, aurka agertzen da, uste duelako auzitegiak «zerbitzu publiko elebiduna bermatzeko marko juridikoa zalantzan jartzen» duela, eta kezka duela azkenaldian hainbat epairen ondorioz “oinarrizko” egitura juridiko osoa auzitan geratzeko arriskuaz.
TSJPVren arrazoibidea: proportzionaltasuna eta “eragin disuasorioa”
Auzitegiak azpimarratzen du KA-k hizkuntza-koofizialtasunari buruzko epaiek proportzionaltasun printzipioa hartu izan dutela kontuan. Ikuspegi horretatik, TSJPVk dio 23. artikuluan jasotako enplegu publikora sartzeko eskubidearekin lotuta ezin dela automatikoki ondorioztatu lanpostu guztietan hizkuntza-eskakizun bera egon behar denik, eta horregatik sortzen zaiola zalantza artikuluaren konstituzionaltasunaz.Gainera, TSJPVk ohartarazten du «lanpostu guztiek hizkuntza-profila esleituta izateak, eta ez proportzionaltasunak eskatzen dituenek soilik, elementu objektiboki disuasorioa» izan dezakeela enplegu publikoan sartzeko asmoa duten gaztelania-hiztunen artean. Eta gaineratzen du profilak esleitzea ez dela hutsala, helburua baita une jakin batean prezeptibotasun-data aktibatzea eta, orduan, eskakizuna derrigorrezkoa bihurtzea.
