Donostiak 2026an «fase aldaketa» biziko duela adierazi du Jon Insausti alkateak, komunikabideekin egin duen gosari batean. Bere esanetan, azken urteetako obra handiak atzean uzten ari den heinean, erronka nagusia izango da egindako inbertsio horiek «egunero-eguneroko bizi-kalitatean» nola bihurtu, auzoetan eta kalean nabarituko den hobekuntza bihurtu arte.
Insaustik aurrean dituen hamabi hilabeteetarako lan-ildo nagusiak azaldu ditu, baina begirada 2027ko maiatzeko udal hauteskundeetara ere jarrita dagoela aitortu du, hurrengo ziklo politikoaren mugarri nagusia izango direlako. Alkateak azpimarratu du udalburu aldaketarekin —aurpegi berriez harago— estrategia aldatzeko asmoa datorrela: Donostia barrura begira jartzea, azken urteetan kanpora begiratu izanaren sentsazioa duten herritarren konfiantza berriz irabazteko.
Etxebizitza, «arazo nagusia»: 2.300 etxebizitza urtebetean, eta beste 5.000 baino gehiago horizontean
Alkatearen diskurtsoaren erdigunean etxebizitza kokatu da, «arazo nagusia» dela esanez. Horri heltzeko, udalak «azeleragailua» sakatu nahi du, eta 12 hilabeteko epean 2.300 etxebizitza amaituta edo martxan egotea jarri du helburu.
Kopuru horrek ez ditu sartzen, ordea, datozen urteetan pisu handiena izango duten proiektu nagusiak. Insaustik aurreratu du etorkizun hurbilean 5.000 etxebizitza baino gehiago ekar ditzaketen eremuak daudela mahai gainean: Loiolako kuartelak, Easo inguruko trenbideen eremua eta Auditz Akular izenarekin ezaguna izan den proposamena, gaur egun Altza Berri izenez aurkeztua eta, alkatearen arabera, «osorik birpentsatu» beharko dena.
Hiria “dagoenarekin” ere egokitu: banaketak, lokalak eta etxebizitza turistikoen kontrola
Etxebizitza eskaintza handitzeko, Insaustik ez du soilik obra berrien karta jokatu nahi. Bere ustez, ausardiaz begiratu behar zaio «eraikita dagoen hiriari» ere: etxebizitzak zatitzeko aukerak sustatzea, lokalak egokitu eta erabilgarri bihurtzea, eta gaur egun etxebizitzetan dauden negozio batzuk kalera jaistea, pisuak askatzeko. Horri lotuta, alkateak argi utzi du etxebizitza turistikoen gainean «kontrol zorrotza» mantentzeko asmoa duela, hiriko oreka soziala eta auzoen egunerokoa babesteko.
Hiriaren arau handia berritu nahi du udalak: Plan Orokorraren bidea
Hirigintzari dagokionez, Insaustik berretsi du Udalak Plan Orokor berria (PGOU) lantzeko urratsak ematen jarraitu nahi dituela. Prozesua martxan dagoela esan du: aurrerapauso bat egin da, eta orain alegazio eta proposamen ugari erantzuteko fasea dator. Aldi berean, nabarmendu du epe motzeko “etxeko lanak” 2010eko planaren aldaketen bidez estalita daudela, baina ezin dela horretan gelditu: hurrengo hamarkada planifikatu behar da, hiriaren garapen ekonomiko berriak pentsatu, eta oinezkoentzako espazioa irabazteko estrategiak sendotu.
Mugikortasuna: “mugarri” bat trenbide-pasantearekin eta Anoetako geltoki berrituarekin
Mugikortasunean, 2026a «aurretik eta ondoren» izango dela iragarri du alkateak, trenbide-pasantea martxan jartzearekin. Bere kalkuluen arabera, abiapuntua uda amaiera aldera etorriko da. Handik hilabete gutxira, Anoetako geltoki berritua irekitzea aurreikusten da: handitze lanek gaitasuna eta irisgarritasuna hobetu behar dituzte.
Pasantearen obrak amaitzeak, gainera, aldaketa nabarmena ekarriko luke hirigunean. Insaustik azaldu du trafiko ardatz nagusietako bat izan den San Martin kalearen zati batean —Artzain Onaren aurrean— oinezkoentzako plaza zabal bat irabazteko aukera sortzen dela. Horrez gain, beste bi espazio aipatu ditu: Tabakalera inguruko plaza berria, abiadura handiko trenaren estazioaren estalki gainean, eta Bretxako eremua, alkatearen hitzetan Donostiaren «izaeraren parte» izan arren, orain arte «ez delako asmatu» bertan egin diren planteamenduekin.
Segurtasuna eta “pertzepzioa”: polizia-etxe bateratua Egian eta beste aukera batzuk mahai gainean
Segurtasunari dagokionez, Insaustik diagnostiko bikoitza egin du: Donostia «hiri segurua» dela dio, baina, aldi berean, ez duela «kezka normalizatu» nahi, pertzepzioak ere garrantzia duelako. Horregatik, Udaltzaingoaren eta Ertzaintzaren arteko koordinazioa indartzea jarri du oinarri gisa, eta etorkizuneko polizia-etxe bateratua Egian kokatu du adibide nagusi: Renfeko eta autobus geltokien inguruan, jende mugimendu handia dagoen gunean.
Horrez gain, aukera gisa aipatu du Ertzaintzak Antiguatik Infernurako lekualdatze posiblea aztertzen ari direla, eta segurtasunaren «mapa osatzeko» ekialdeko barrutian beste polizia-etxe bat ere beharrezkoa izan litekeela. Gai berean, delinkuentzia errepikakorra hizpide hartuta, alkateak esan du «konplexurik gabe hitz egin» behar dela, eta arazoa badagoen neurrian, ez uzteko pilatzen. Tresna gisa, Siraj datu-basera sarbidea izatea garrantzitsutzat jo du; Justizia Ministerioaren erregistroa da, kautelazko neurriak, errekerimenduak eta ezarritako zigorrak jasotzen dituena.
Hiriko argazki sozioekonomikoa: langabezia txikia, enpresa-sarea eta gizarte politikak
Insaustik hainbat datu ere jarri ditu mahai gainean 2026ko lehentasunen testuingurua azaltzeko. Bere esanetan, Donostiak %6ko langabezia tasa du, Espainiako estatuko hiriburu guztien artean baxuena. Horrez gain, 15.000 enpresa baino gehiago daude erregistratuta, eta 6.800 lagun baino gehiago ari dira zientzia eta ezagutzaren esparruan lanean.
Udal jardunari begira, beste zenbaki batzuk ere nabarmendu ditu: 40 milioi euro baino gehiago gizarte politiketara bideratuta, 37 milioi bidaiatik gora garraio publikoan, DBizi sisteman milioi bat erabilera edo erregistro baino gehiago, eta urtean 7.000 kirol eta kultur ekitalditik gora.
Aliantzak: Anoeta, Illunbe eta Miramon, “hiriaren hurrengo jauzirako” piezak
Alkateak azpimarratu du Donostiaren hurrengo pausoak ez direla Udalaren kabuz soilik egingo, eta aliantzak funtsezkoak direla Gipuzkoako Foru Aldundiarekin eta Eusko Jaurlaritzarekin. Lerro horretan kokatu ditu Anoetako kirol hiriaren berrikuntza —miniestadioa obretan dagoela gogoratuta— eta Illunbeko konplexu berria, bi pabiloi erabilera anitzeko eta Miramongo parke teknologikoaren handitzea barne hartzen dituena.
Biztanleria zahartua eta nazioarteko kongresua: ekaina, Kursaalean
Donostiaren ezaugarri nagusietako bat biztanleriaren zahartzea dela nabarmendu du Insaustik, eta gai hori lehen lerrora ekarriko duen hitzordu bat jarri du egutegian: Ekainaren hasieran Kursaalean egingo den Adinekoekin Adiskidetsuak diren Hiri eta Komunitateen III. Mundu Kongresua, Osasunaren Mundu Erakundearen (OME) ekimenez. Alkatearen arabera, jendea «gehiago eta hobeto» bizi da, baina horrek hiriak egokitzera behartzen du, eta kongresuak ildo horretan jarraitzeko “gako” berriak emango dituela uste du.
San Bartolome: merkataritza-gunerik ez eta aparkaleku birakorrik ez
San Bartolomeko muinoari buruz galdetuta, Insaustik atea itxi die bi aukerari: ez du merkataritza-gunerik nahi, eta ez du aparkaleku birakorrik ere «zentzuzkoa» ikusten, metro geltoki baten ondoan eta Emisio Gutxiko Eremuaren barruan egongo litzatekeelako. Korapilo hori «lehen hiruhilekoan» askatzea espero du, baina aurretik baldintza bat jarri du: Udalak espazio horren jabetzaren %100 eskuratzea.
Turista-zerga, “kilometro zero” ikuspegiarekin
Azkenik, alkateak iragarri du aurten indarrean sartuko dela hiriko «turista-zerga». Insaustiren konpromisoa da diru-sarrera horiek %100ean donostiarren bizi-kalitatea hobetzeko erabiltzea, berak «kilometro zero» politikatzat definitu duen ikuspegiari jarraituta: auzoetan eta egunerokoan nabaritzen diren neurriak lehenetsiz.
