FACUA elkarteak salmenta berezien garaian kontsumitzaileek topa ditzaketen «15 tranpa» bildu ditu, eta argi utzi du jokabide horietako asko legez kanpokoak direla. Elkarteak azaldu du praktika horien aurrean erreklamatu eta salaketak jar daitezkeela, arau-hausteek zehapenak ekar ditzaketelako.
“Beherapenak” iragartzeko ezin da dena izan itxura hutsa
FACUAren arabera, denda askotan ikus daitezkeen “beherapenak” iragartzen dituzten kartel eta oihalek ez dute beti egia osoa kontatzen. Elkarteak gogorarazi du legeak baldintza zehatzak ezartzen dituela establezimendu batek bere burua beherapenetan dagoela iragartzeko: gutxienez salgaiaren erdiak deskontua izan behar du. Praktikan, ordea, ohartarazi duenez, batzuetan deskontudun produktu gutxi batzuk baino ez dira geratzen, baina kanpaina luzatu egiten da bi hilabetera arte, eta bezeroak “benetako eskaintzak” aurkitzeko ia «sarreran mapa» beharko lukeen sentsazioa sortzen da.
Antzeko zerbait gertatzen dela dio %70eko deskontuen aldarrikapenekin ere: maiz, denda osoan bost-sei produktutara mugatzen dira, eta publizitatea, berriz, mantendu egiten da —hasierako egunetan produkturen batek beherapen hori izan zuela aitzakiatzat hartuta—.
Prezio faltsuak, etiketak eta “bereziki beherapenetarako” egindako produktuak
Elkarteak ohartarazi du beherapen gisa saltzen den arropa edo artikulu batzuk, egiazki, ez zirela aurretik prezio “normalean” eskaintzen. FACUAren arabera, kate batzuek bereziki denboraldi honetarako ekoitzitako edo erositako produktuak merkaturatzen dituzte, eta etiketan ageri den “lehenagoko prezioa” asmatu egiten dute; horren ondorioz, deskontua itxurazkoa baino ez da.
Gainera, beste trikimailu bat nabarmendu du: produktu baten prezioa kanpaina hasi aurreko astean igotzea, gero beherapen handia dagoela irudikatzeko. Hori saihesteko, FACUAk azpimarratu du arauak argia dela: beherapenean agertu behar den “aurreko prezioa” ez da 30 egunetan izan den altuena, baizik eta aplikatu den preziorik baxuena.
Itzulketak, bermeak eta ordainketak: “ez” esatea ez da beti legezkoa
Beherapenetan ere, kontsumitzailearen eskubideak ez dira desagertzen. FACUAk adibide argia jarri du: erositako arropak akatsak baditu (adibidez, botoiak falta bazaizkio) eta dendan esaten badute ez dutela itzulketarik onartzen, elkarteak dio hori ez dela automatikoki onargarria. Produktua akastuna bada eta “saldo” gisa, tararen berri emanda, saldu ez bada, kontsumitzaileak konponketa edo ordezkapena eskatzeko eskubidea dauka; eta hori ezin bada egin (konpondu ezin delako edo ordezko unitaterik ez dagoelako), dirua itzuli behar diote.Bestalde, FACUAk salatu du zenbait dendak bezeroari baldintza okerragoak ezarri nahi izaten dizkiotela: adibidez, Gabonetan erositako produktu bat itzuli ondoren, berriro eramatean “beherapen prezioa” ukatzea. Elkarteak dio halako jokabidea legeak debekatzen duela.
Bermeen inguruan ere ohartarazpena egin du: beherapenean erositako etxetresna elektriko baten bermea urtebetekoa dela esatea ez dator bat arau orokorrarekin, urtebete bigarren eskuko produktuen bermearekin lotzen delako. Halaber, ez da ohikoa edo justifikatua beherapenean dauden produktuak direla eta txartelarekin ordaintzea ez onartzea.
Bigarren eskuko produktuak “berri” gisa, eta trukeak “bonuarekin” bakarrik
Elkarteak beste egoera bat ere aipatu du: etxera iristean konturatzea erositako kontsola edo produktu teknologikoa erabilia dela (adibidez, barruan aurreko erabiltzailearen disko bat agertzen delako), itxuraz berria erosi denean. Horrelako kasuetan, kontsumitzaileak bere eskubideak baliatzeko aukera dauka, saltzen ari diren produktuak adierazitako egoerarekin bat etorri behar duelako.
Azkenik, FACUAk ohartarazi du zenbait dendatan akatsa duen produktu bat itzultzeko “erosketa-bonu” bat soilik eskaintzen dela, eta horrekin konformatzera bultzatzen dutela bezeroa. Elkarteak azpimarratu du, ordea, unitate berdina ordezkatzeko aukerarik ez badago, enpresak dirua itzultzera behartuta egon daitekeela.
FACUAren mezua: arreta eta froga guztiak gorde
FACUAk gomendatzen du beherapenetan erosketak egitean etiketak, tiketak eta publizitate-mezuak ondo gordetzea, eta zalantzarik izanez gero informazioa eskatu eta erreklamazioa jartzea. Elkartearen arabera, “beherapena” ez da salbuespen-eremu bat: legeak arauak ezartzen ditu, eta kontsumitzaileak badu zer defendatu.
