Donostiako airearen kalitatea eta ingurumen-bilakaera hobera egiten ari direla ondorioztatu du Cristina Enea Fundazioak astelehen honetan aurkeztu duen 2024ko Jasangarritasun eta Klima Urteko Txostenak. Txostenaren arabera, Gipuzkoako hiriburuko berotegi-efektuko gasen (BEG) emisioek beherakada nabarmena izan dute, 4,27 tona CO₂ pertsonako izateraino.
Azken hamarkadetan isurien murrizketa etengabea izan da. Zehazki, 2007ko lehen txostenetik %47 jaitsi dira isuri kutsatzaileak, eta 2019tik aurrera beheranzko joera egonkorra nabarmendu da.
Emisioak behera, kontsumoak gorabeheratsu
2023an kalkulatutako datuen arabera, batez besteko emisioa 4,7 tona CO₂ izan zen pertsonako, eta industria kontuan hartu gabe, 2,68 tona. Kopuru horiek nabarmen txikiagoak dira Euskal Autonomia Erkidegoko gainerako lurraldeekin alderatuta, non batez bestekoa 7,33 tonakoa baita (industriarekin) eta 4,15 tonakoa (gabe).
Energia kontsumoari dagokionez, argindarraren erabilera %4 jaitsi da 2024an, urteko 3.282 kWh/pertsona-ko batez bestekora. Aldiz, gas kontsumoak %0,8ko igoera izan du, 2.944 kWh-ko erabilerara iritsiz. Ura ere gehiago kontsumitzen da: egunean 209 litro pertsonako, hau da, aurreko urtean baino 3 litro gehiago eta 2022an baino 5 gehiago.
Bestalde, hondakinen sorkuntza ere gora egin du, %1,6, herritar bakoitzeko 422 kilo urtero. Hala ere, bilketa selektiboaren tasa ere hobetu da apur bat, %42,46ra iritsiz.
Energia berriztagarri gehiago Zubietako erraustegiari esker
Energia berriztagarriaren ekoizpena ere handitu da. Zubietako erraustegiaren funtzionamenduari esker, 2024an %1eko igoera izan da, guztira ia 69 milioi kWh ekoiztuz, hau da, 363 kWh biztanleko.
Aire eta uraren kalitatean hobekuntzak
Txostenak airearen kalitateari buruzko beste hainbat datu ere jasotzen ditu. Donostiako sei neurgailuetan jasotako datuen arabera, nitrogeno dioxidoaren (NO₂) urteko batez bestekoa jaitsi egin da puntu guztietan. PM10 eta PM2,5 partikulen kasuan ere antzeko joera izan da, salbuespen bakarra Ategorrietako estazioa izan delarik, non mailak antzera mantendu diren.
Edateko uraren kalitatea «osasungarria» dela baieztatu du txostenak: egindako azterketa guztiak egokiak izan dira. Urumea ibaiaren egoerak ere hobera egin du, batez ere aho inguruko eremuetan. Hala ere, Loiola eta erdigunearen arteko ibilbidean kalitateak behera egiten du.
Oinezko mugikortasunak indarra hartu du
Azkenik, mugikortasunari dagokionez, datuek erakusten dute ia biztanleen erdiak (%46) oinez mugitzen direla hirian zehar. Bizikletaren erabilera %4,4koa da, autobusaren erabilera %16 ingurukoa, trena %2,7koa, autoa %25etik gorakoa eta motorra %4,3koa.
Cristina Enea Fundazioaren arabera, «datu hauek erakusten dute Donostiak bide ona hartu duela ingurumen iraunkortasunerantz, baina erronka berriei aurre egiteko neurri ausart eta eraginkorrak hartzen jarraitu behar da».
