Euskaltel, jatorrian euskal erakunde publikoen babesarekin sortutako telekomunikazio-enpresa, azken urteetan bere izaera estrategikoa galdu zuen. Hala onartu zuen joan den ostiralean Eusko Jaurlaritzako Ogasun eta Finantza sailburu Noël D’Anjourekin, Gasteizko Legebiltzarrean egin zen bilkura batean.
Sailburuak azaldu zuenez, «Euskaltel herrialde-proiektu gisa jaio zen, baina kanpoko inbertsio-funtsen esku geratu zen eta ez zuen lurraldearekiko lotura edo konpromisorik mantendu». Bere esanetan, ondorioz, «galdu egin zen enpresaren gaineko kontrol eraginkorra, eta Euskadiko garapen teknologikoaren erreferente bat zen proiektua desagertu zen modura batean».
Erosketa eta fusioen kate luzea: Euskaltel MasOrange taldearen esku
Euskaltelen jabetza-aldaketaren historia azken urteetan bizkor gertatu zen. 2021ean MasMovil enpresak Euskaltel erosi zuen, 2.000 milioi euro ordainduta. Handik urtebetera, 2022ko uztailean, MasMovil eta Orange konpainiek bat egin zuten, MasOrange izeneko taldea sortuz.
Aste batzuk lehenago, Orange multinazional frantsesak bereganatu zuen MasOrange-ren %100a, 4.300 milioi euroko eragiketaren bidez. Erosketarekin batera, konpainiaren beste erdia zuten KKR, Providence eta Cinven inbertsio-funtsak, baita euskal inbertitzaile talde bat ere, operaziotik atera ziren.
EH Bilduko legebiltzarkide Ander Goikoetxeak galdetu zion D’Anjouri operazio honen inguruan eta Eusko Jaurlaritzaren iritzia zein zen. Galdera horri erantzunez, sailburuak adierazi zuen egoerak «kezka sortzen duela, izan ere, Euskaltel bezalako enpresa estrategiko bat herrialdeko kontrolpetik kanpo geratu da».
2008ko krisia, mugarri: Kutxabanken irteerak atea ireki zuen atzerriko kapitalari
D’Anjourekin arabera, egoeraren jatorria 2008ko krisi ekonomikoan bilatu behar da. Garai hartan, Europako Banku Zentralak «nahitaez bete beharreko jarraibideak» ezarri zituen, finantza-erakundeek beren jarduera nagusian zentratu eta jarduera industrialetan edo enpresarialetan zuten partaidetza murriztu zezaten.
Hori dela eta, Kutxabankek Euskaltel utzi behar izan zuen, eta horrek atea ireki zion atzerriko kapitalaren sarrerari. «Egoera hori ez zen Eusko Jaurlaritzaren nahia izan», nabarmendu zuen sailburuak. Gaineratu zuen Jaurlaritzaren helburua dela «enpresa estrategikoek herrialdeari lotuta jarraitzea, eta atzerriko funtsen esku geratu direnak berriro hemen errotzea».
Eusko Jaurlaritza, MasOrange taldearekin harremanetan jartzekotan
D’Anjourekin esanetan, Imanol Pradales lehendakariaren gobernuak asmoa zuen hurrengo egunetan MasOrange taldeko arduradunekin bilera bat egitea. Topaketa horretan, Eusko Jaurlaritzak zuzenean ezagutu nahi zuen «zein den enpresaren konpromisoa Euskadirekin eta lurraldearekiko lotura-maila».
Sailburuak adierazi zuen elkarrizketa hori «funtsezkoa izango dela etorkizuneko inbertsio-estrategia eta Euskadiko presentzia korporatiboa argitzeko».
Euskaltel: herrialdearen sinbolo izatetik atzerriko multinazional baten eskuetara
Euskaltel 1990eko hamarkadan sortu zen, Euskal Herriko azpiegitura digitalak garatzeko eta herrialdearen garapen teknologikoa bultzatzeko helburuarekin. Urte luzez, enpresa eredugarritzat hartu zen tokiko ekonomiaren eta berrikuntzaren arloan.
Hala ere, azken urteetako jabetza-aldaketek eta fusio prozesuek bultzatu dute bere nortasun publikoa galtzera, eta gaur egun Orange multinazional frantsesaren menpe dago erabat. Eusko Jaurlaritzak, bere aldetik, adierazi du bere lehentasuna dela etorkizunean halako enpresek «Euskadin oinarritutako jarduera eta konpromisoa mantentzea».
