Euskal Herriko Unibertsitateak ohartarazi du ezinbestekoa dela datozen urteetarako finantzaketa sendotzea, egungo egiturak ez direlako gai behar diren zerbitzu guztiak modu egokian eusteko. Hori da EHUk gaur aurkeztuko duen txosten tekniko zabalaren ondorio nagusia: 192 milioi euro behar direla unibertsitate publikoak dituen premiei erantzuteko eta narriadurarik gerta ez dadin.
Txostenaren edukia ez da ohiko dokumentu xume bat. Fakultate, campus eta zerbitzu guztiek hartu dute parte, 1.100 lagunek baino gehiagok egindako ekarpenekin. Ondoren, aditu-talde espezializatu batek osatu du azken bertsioa, Gasteizko Legebiltzarrean aurkeztuko dena.
Errektorea: «Gure lana egin dugu; orain Legebiltzarrak erabaki behar du nola babestu EHUren etorkizuna»
Errektore Joxerramon Bengoetxeak azaldu du prestatu duten diagnostikoa sakona eta xehea dela, eta erakunde politikoari dagokiola orain konpromiso maila erabakitzea. Haren esanetan, «gure beharrak modu garden eta zehatzean jarri ditugu mahai gainean» eta EHUk ateak zabalik dituela adostasun bila.
Era berean, gogorarazi du duela aste batzuk jakinarazi zutela 2026rako aurreikusitako finantzaketa beharrak 607 milioi euro ingurukoa izan beharko lukeela, LOSU legeak markatutako erreferentziak kontuan hartuta. EHUk jasotzen duen kopurua, ordea, ez dator bat lege horrek ezartzen duenarekin. «Ezin gara bizi “irautea” helburu bakarra balitz bezala», nabarmendu zuen aurreko agerraldi batean.
Euskal unibertsitate sistemak behar duen eztabaida akademikoa eta soziala partidismoaren gainetik kokatu behar dela ere azpimarratu du: «garrantzitsua izan da egoera herritarrekin partekatzea, baina eztabaidak izaera instituzionala berreskuratu behar du».
Zazpi arlotan antolatutako premia ekonomikoak
Txostenean EHUk argi identifikatu ditu lehentasunak, eta horien artean digitalizazioa eta azpiegituren berrikuntza ageri dira lehen lerroan.
Digitalizazioa eta eguneratze teknologikoa
EHUk gaur egun erabiltzen dituen hainbat sistema —GAUR kasu— zaharkituta gelditu direla uste du, eta eguneroko kudeaketa oztopatzen dutela. Horiek ordezkatzeko eta eguneratzeko, 4,6 milioi eurotik gorako inbertsioa behar dela zehaztu dute. Horri gehitu behar zaio arlo teknologikoan espezializatutako langileen gabezia konpontzeko estimatutako 5,1 milioiko partida.
Errektoreak berak azaldu du unibertsitateko eraikinen mantentze-lanak ez direla behar bezainbeste finantzatzen. Momentu honetan, metro koadroko bi euro inguru inbertitzen dira, gomendatutako 30 eurotik oso urrun. Hori dela eta, «itogin, klimatizazio arazo eta eraikin itxien» arazoak ugaritu dira. Guztira, 42,3 milioi euro behar dira arlo honetan.
EHUk gehiegi jasotzen du finantzaketa “finalista”, eta horrek baldintzatzen du bere jarduera akademiko eta estrategikoa. Unibertsitatearen autonomia bermatzeko, 59,7 milioi euroko beharra identifikatu dute.
Ikerketa eta transferentzia zientifikoa
Txostenak adierazten du karga administratiboak, digitalizazio faltak eta langile eskasiak arriskuan jar ditzaketela estatu eta Europa mailako deialdietan lehiatzeko gaitasuna. EAEko ikerketaren %75 EHUk egiten duela gogoratu dute, baina jasotzen duen finantzaketa askoz txikiagoa dela. Hori zuzentzeko, 5,5 milioi euroko inbertsioa behar da.
Errektorearen hitzetan, «behar ditugu egitura sendoak eta jarraipen digital fidagarria». Bestela, nazioarteko elkarlan eta proiektu estrategikoak galtzeko arriskua dago. Arlo honetarako aurreikusitako partida 383.371 eurokoa da.
«Inbertsioak ezinbestekoak dira, ez aukerako gastuak»
Errektoreak azpimarratu du aurkeztu duten dokumentua ez dela ariketa teoriko hutsa: «premiei izena eta zenbakiak jarri dizkiegu», eta Legebiltzarrari eskatu dio serio har dezala. Haren esanetan, jasotako proposamenak ez dira “kontu diskrezionalak”, baizik eta EHUren zerbitzu publikoaren etorkizuna bermatzeko nahitaezko inbertsioak.
EHUk helburu argia du: bere eginkizun akademiko, sozial eta zientifikoa baldintza egokietan betetzen jarraitzea, eta horretarako finantzaketa egokia eskuratzea ezinbestekotzat jotzen du.
