Reggaeak bere ikur nagusietako bat galdu du. Jimmy Cliff —Jamaikako soinuaren nazioarteko enbaxadore handienetako bat— 81 urte zituela hil da, pneumonia bati lotutako konbultsio baten ondorioz. Latifa Chambers emazteak eman du berria sare sozialen bidez, dolu mezu hunkigarri batekin: «Nire senarra, Jimmy Cliff, pneumaren ondoriozko konbultsio baten ondorioz hil da. Gure bidean lagundu diguzuen guztiei eskerrik beroenak».
Emazteak zaleei ere hitz egin die, Cliffen ibilbide osoan izan duten babesari erreferentzia eginez: «Mundu osoko zaleei: zuen sostengua izan da bere indarra beti. Benetan eskertzen zuen zuen maitasuna».
Jamaikako mugetatik mundu osora
1944ko uztailaren 30ean jaioa, Saint Jamesen (Jamaika), James Chambers gaztetatik hasi zen musika lehiaketetan parte hartzen. 17 urterekin piztu zen bere lehen izarra, Leslie Kong ekoizleari bere lehen abestiak grabatzeko konbentzitu ostean. ‘Hurricane Hattie’ izan zen arrakastaren lehen atea.
1969an iritsi zen bere benetako jauzia, bere izeneko diskoak reggae klasiko bihurtu diren kantuak bildu zituenean: Many Rivers to Cross, Vietnam eta Wonderful World, Beautiful People.
Urte gutxiren buruan, Erresuma Batura jo zuen eta reggae zein ska musikaren figura nagusietako bat bihurtu zen. Gaur egun ere, Bob Marleyrekin batera, jamaikar bakarrenetako bat da Rock & Roll Hall of Fame-ean.
Zinema eta musika: kultur aztarna ezabaezina
Cliffen eragina ez zen soilik musikan geratu. 1972an The Harder They Come filmaren protagonista izan zen —euskaraz, Caiga quien caiga—, eta pelikularen soinu-bandak reggae musika Estatu Batuetan hedatzen lagundu zuen. Gaur egun ere, generoaren historian ezinbesteko erreferentziatzat jotzen da.
Bere kantu ezagunenetako batzuk —The Harder They Come, I Can See Clearly Now edo You Can Get It If You Really Want— Jamaikako soinua mundu osoko publikoarengana eramateko giltzarri izan ziren.
Errekonozimenduz bete den ibilbide bat
2012an, Rebirth diskoarekin Reggaeko Grammy saria irabazi zuen. Azken urteotan, Kwame Yeboah ekoizle ghanarrarekin lan egin du, reggae tradizionalago batera itzuliz.
Cliffen eragina goraipatu dute musika arloko izen askok. Rolling Stones, Elvis Costello, Annie Lennox eta Paul Simon bezalako artistekin lan egin du, eta beste hainbat —Bruce Springsteen, Fiona Apple, Cher, Willie Nelson, New Order…— bere abestien bertsioak egitera iritsi dira.
Bob Dylanek berak esan zuen behin Vietnam abestia zela «idatzi den protesta-kantu onena».
Musikarekiko fede baten adierazpena
2015ean EFE agentziari eskainitako elkarrizketa batean, honakoa esan zuen: «Musika oxigenoa bezalakoa da: gizaki guztiek behar dugu bizirik irauteko, eta elkar lotzen gaitu».
60 urtetik gorako ibilbide oparoan zehar, Cliff beti aritu zen bere hurrengo kantu onena bilatzen: «Nire musika norbait inspiratzeko gai bada, norbaiti ez etsi eta hobeto bizi nahi izateko gogoa pizten badio, horixe da nire arrakasta handiena».
Heriotzaren oihartzuna munduan
Jamaikako presidente Andrew Holnesek bere dolua adierazi du, eta reggae eta ska munduko beste hainbat artistek —UB40, Johan Marley eta beste askok— Cliffen heriotzaren ondorioz sortutako hutsunea nabarmendu dute.
