Urtarrileko maldan bete-betean, erosketen prezioa gora egiten jarraitzen du Espainiar estatuko etxe gehienetan. Egia da inflazio orokorra zertxobait baretu dela azken hilabeteotan, baina elikagai ugariren kostuak oraindik ere 2024koak baino altuagoak dira. Testuinguru horretan, familia askok kontsumo-ohiturak berrantolatzera behartuta daude: produktuak konparatu, eskaintzak bilatu eta saskiko produktuen kopurua murriztu.
Eta ohiko kontsumoko produktuen artean, bada bat nabarmentzen dena prezioaren gorakadagatik: kafea.
Kafea, prezioen igoeraren ikur
Azken urtean, kafeak %20ko igoera izan du. Eguneroko kontsumoan ohikoena den edari horrek, beraz, nabarmen garestitu du erosketaren faktura. Kostu horren atzean hainbat faktore daude: ekoizpenaren garestitzea, garraioaren igoera eta ekoizle nagusien uzta txarrak. Guztiek batera areagotu dute kafearen prezioa, eta horrek eragin zuzena du milioika familiaren egunerokoan.
Kafearekin batera, beste elikagai batzuk ere nabarmen igo dira: arrautzak, txahala eta txokolatea, adibidez. Zenbait kasutan, %15etik gorako gorakadak izan dituzte. Oliba-olioa bezalako produktuek goranzko joera leundu dute azken hilabeteotan, baina oro har, elikagaien kostua gora doa oraindik.
Elikagai ekologikoak: lehen beherakada hamarkada batean
Testuinguru horretan, elikagai ekologikoek kolpe gogorra jaso dute. Azken datuen arabera, produktu horien kontsumoa jaitsi egin da lehen aldiz azken hamar urteetan. Hainbat urtez hazkundean egon ondoren, prezioaren pisua gero eta handiagoa da erabakitzeko orduan, eta askok ekologikoari uko egiten diote, aurrekontua kontrolatzeko helburuarekin.
Produktu ekologikoek %30 eta %40 arteko gainkostua dute ohiko produktuekin alderatuta. Horrek esan nahi du oinarrizko saski batek —ogia, esnea, arrautzak, olioa, fruta eta barazkiak— 15 euro inguruko kostua izan dezakeela bertsio konbentzionalean, baina 20 eurotik gora joan daitekeela ekologikoan. Ia 5 euroko alde horrek argi erakusten du zergatik ari diren kontsumitzaile asko ekologikotik urruntzen.
Jasangarritasuna bai, baina prezioa da nagusi
Adituen esanetan, erosahalmena estutzen denean, erosketa-erabakietan prezioa bihurtzen da irizpide nagusia. «Jasangarritasuna eta kalitatea kontuan hartzen dituzte oraindik kontsumitzaileek, baina lehentasunak aldatzen dira faktura kontrolatzea helburu bihurtzen denean», azaldu dute.
Horren ondorioz, erosketa-saskiak egungo egoera ekonomikoaren ispilu bihurtu dira: prezio altuak mantentzen dira, kontsumoa moteltzen ari da, eta kontsumo-erabakiak gero eta gehiago baldintzatzen ditu poltsikoaren egoerak.
Kafeak eta elikagai ekologikoek, hain zuzen ere, ezin hobeto sinbolizatzen dute inflazioak oraindik ere nola eragiten dien familia askori egunerokoan.
