Espainian milioi bat pertsona baino gehiagok behar dute elikagai-bankuen laguntza bizitza duin bat izateko. Horien artean daude 200.000 adingabe eta 30.000 bularreko haur baino gehiago. Baina azken urteetan, sare solidario hau mantentzea geroz eta zailagoa bihurtu da: 2021etik hona, dohaintzak %30 jaitsi dira, Espainiako Elikagai Bankuen Federazioak (FESBAL) jakinarazi duenez.
Federazioaren arabera, jaitsiera horren atzean daude, batez ere, bi faktore: elikagaien inflazioa eta etxebizitzaren kostuaren igoera bortitza. Europako Pobreziaren eta Gizarte Bazterketaren Aurkako Sarearen (EAPN) azken txostenak dioenez, Espainiako familien diru-sarreren %43 baino gehiago etxebizitza ordaintzera bideratzen da. Egoera horrek elikadura baino lehen etxebizitza bihurtzen du luxu bat askorentzat.
Premia gero eta handiagoa, laguntza gero eta urriagoa
FESBALek ohartarazi du krisi ekonomikoaren ondorioak gogor kolpatzen ari direla baliabide gutxien dituzten etxeetan. Erosketa-saskiak gero eta zati handiagoa irensten du soldatatik edo pentsiotik —batere ez duten kasuak kontuan hartu gabe—, eta horrek ia ezinezko bihurtzen du dohaintzarako tarterik uztea.
Horren isla argia izan da 2025eko azaroan egindako Elikagai Bilketa Handian, urteko kanpaina solidario nagusian: aurrez aurreko dohaintzak %9 jaitsi dira aurreko urtearekin alderatuta, eta dohaintza ekonomikoak %7 gutxitu dira.
Gainera, enpresen ekarpenak ere behera egin dute nabarmen. 2025eko lehen seihilekoan, enpresen dohaintzak %47 murriztu dira. «Herritarren ekarpenak garrantzitsuak badira ere, enpresenak pisu handiagoa dute guztizkoan», azaldu du Francisco Grecianok, FESBALeko presidenteak.
Milaka boluntarioren ahaleginari esker iristen da laguntza
Ehunka tona elikagai iristen dira egunero Espainiako elikagai-bankuetara, eta horren atzean daude milaka pertsonaren lan boluntarioa. Bertan lan egiten dutenen %93k ez dute inolako ordainsaririk jasotzen: elikagaiak jaso, sailkatu, biltegiratu eta banatzeko ardura dute, eta lan hori guztia elkarte, parroki eta gizarte-erakundeetara helarazten dute.
Gaur egun, 6.000 entitate solidario baino gehiagori ematen diete laguntza: batzuk elikagaiak zuzenean banatzen dizkiete familiei, eta beste batzuek, hala nola jantoki sozialek, egunero prestatzen dituzte otorduak premian daudenentzat.
Laguntza beharra ez da gutxitu: elkartasun gehiago eskatu dute
FESBALek ohartarazi du eskaera ez dela murrizten, eta aldiz, laguntza gero eta urriagoa dela. Horregatik, erakundeek dei egiten diete bai herritarrei bai enpresei, elkartasuna handitu eta milioi bat pertsona baino gehiagori elikadura duin bat bermatzen jarraitu ahal izateko.
«Sare solidario hau da familia askorentzat duintasunez jateko duten aukera bakarra», adierazi dute Federazioko arduradunek. Egoera ekonomikoaren presioak handitzen jarraitzen duen bitartean, gizarte osoaren inplikazioa funtsezkoa izango da behartsuenak ahaztuta ez uzteko.
