Espainiako Osasun Ministerioak aurkeztutako datuen arabera, nerabeen artean sexu-jardunaren hasiera goiztiarra eta metodo seguru gutxiago erabiltzea ohikoago bihurtzen ari da, batez ere nesken kasuan. Egoera horrek osasun sexualeko arriskuak handitu ditzakeela ohartarazi dute adituek.
Hirutik batek izan ditu harreman sexualak
2022an, 15 eta 18 urte bitarteko gazteen %34,8k izan ditu jada harreman sexualak, eta generoaren arabera ez da ia alde nabarmenik: mutiletan %34,3 eta nesketan %35,2. Are gehiago, %13,2k 13 urte baino lehen hasi ziren harreman sexualak izaten.
Preserbatiboaren erabilera, beherakadan
Azken hamarkadan nabarmen jaitsi da preserbatiboaren erabilera: 2002tik 2022ra 18 puntu gutxiago, eta gaur egun %65,5ek darabilte. Gainbehera hori bereziki neska gazteen artean sumatu da. 15 eta 16 urte artekoen artean, lau urtean erabilera 78,5etik %62,9ra jaitsi da.
Aldi berean, antikontzeptiboaren pilula (bakarrik edo beste metodo batzuekin konbinatuta) egonkor mantendu da 2014tik, %15,9ko erabilerarekin.
Arrisku handiagoa nesken artean
Osasun Ministerioak ohartarazi duenez, «nerabeen laurden batek ez du metodo segururik erabiltzen haurdunaldiak saihesteko, eta hirutik batek ez du babesik erabiltzen infekzioak prebenitzeko». Gainera, “marcha atrás” bezalako praktiken %16,9ko ohikotasunak egoera are larriagoa egiten du.
Neskek pilularen erabilera handiagoa dute (%19,6), eta larrialdiko antisorgailuen erabilera ere nabarmena da (%32,3 sexu-harremanak izan dituzten nesken artean), baina infekzioen aurkako babesa txikiagoa eta haurdunaldi ez-planifikatuen arriskua handiagoa da euren kasuan.
Datu deigarrienetako bat da 15 eta 18 urte bitarteko sexu-harremanak izan dituzten nesken %2,9k haurdunaldiren bat izan duela, eta horrek guztira adin-tarte horretako nerabeen %1i eragiten diola erakusten du.
Desberdintasun ekonomikoek ere eragina dute
Txostenak agerian uzten du maila sozioekonomiko baxuko familietako nerabeek arrisku handiagoa dutela: harreman sexual goiztiarragoak, preserbatiboaren erabilera txikiagoa eta metodo seguru gutxiago. Ondorioz, haurdunaldi-tasa altuagoak jasaten dituzte.
Aitzitik, gaitasun ekonomiko handiagoa duten familien seme-alabek babes hobea erakusten dute: antikontzeptibo seguruak eta larrialdikoak maizago erabiltzen dituzte.
Hezkuntza sexualaren aldeko deia
Egoera ikusita, Osasun Ministerioak azpimarratu du «sexu-hezkuntza prebentibo eta komunitarioa indartu beharra», baita babes seguruaren erabilera sustatzea, desberdintasun sozialak murriztea eta ITSak zein haurdunaldi ez-planifikatuak prebenitzea ere.
Horretarako, ezinbestekotzat jotzen du ikastetxeek, osasun-zerbitzuek eta familiek elkarrekin lan egitea, nerabeentzako informazio eta baliabide egokiak eskainiz.
