Atzo, Eusko Legebiltzarrean adostasun zehatzik gabe baina elkarri atea irekita, EAJk eta EH Bilduk ahalbidetu zuten euren lege-proposamen bana tramitaziora igarotzea, helburu komun batekin: euskara lan-eskaintza publikoetan blindatzea.
Lehenik, EAJk aurkeztutako lege-proposamena eztabaidatu zen. Enplegu Publikoaren Legea erreformatzea proposatzen du testuak, administrazioek euren lan-eskaintzetan euskararen ezagutza eskakizunak ezar ditzaten modu egonkor eta babes juridikoarekin, epaitegiek azken hilabeteetan irizpide horiek zalantzan jarri baitituzte. Gobernukide den PSE-EEk ez zuen proposamena babestu, eta aurkako botoa eman zuen. Hala ere, EH Bilduren aldeko botoari esker, legea izapidetzen hasiko da.
Ondoren, EH Bilduk berak aurkeztutako proposamena izan zen hizpide. Kasu honetan, EAJren abstentzioak zabaldu zuen bidea tramitaziora. Koalizio subiranistaren testuak argi jasotzen du hautaketa-prozesuetan euskararen eta gaztelaniaren ezagutza egiaztatzeko eskakizuna ezarri behar dela, lanpostuaren zereginen arabera. Salbuespenak ere aurreikusten ditu, eremuaren egoera soziolinguistikoa kontuan hartuta, eta horretarako “salbuespen indize” bat ezartzea proposatzen du.
Jeltzaleen eta soberanisten argudioak
EAJren izenean, Markel Olanok azaldu zuen proposamenaren helburua dela “epaien bidez sortutako ziurgabetasun juridikoari amaiera ematea”. Haren hitzetan, «administrazio bakoitzak bere plangintza finkatu behar du, proportzionaltasunez», eta ez dute nahitaez bete beharreko indizeen aurka egiten, baina uste dute toki-erakunde bakoitzak erabaki behar duela.
EH Bilduko Pello Otxandianok, bere aldetik, zioen «logikoena zatekeela ekimen bateratua aurkeztea» EAJrekin adostuta. Sozialisten jarrera kritikatu zuen, Katalunia, Valentzia eta Balear Uharteetako haien jarrerarekin alderatuz: «Bertako PP eta Voxen jarrera berbera hartu dute hemen». Halaber, espero du tramitazioan zehar PSE-EE eta Sumarren babesa ere lortzea.
«Ez da abertzaleen eta ez abertzaleen arteko eztabaida, baizik eta demokraten eta eskubideak onartzen ez dituztenen artekoa», adierazi zuen.
Gainerakoen jarrerak: kritika eta kezkak
Pau Blasi (PSE-EE) oso kritiko agertu zen, esanez «proposamenak ez duela segurtasun juridikorik eskaintzen eta ezegonkortasuna sortzen duela». Bere ustez, EAJk EH Bilduk aurrea hartzea saihesteko soilik aurkeztu du legea, eta «hori ez da bide zuzena».
Santiago Lopez (PP) are irmoago mintzatu zen, lege hau «inposatutako hizkuntza politikaren burutzea» dela salatuz. Bere ustez, «gaztelania administraziotik ateratzea» da azken helburua.
Jon Hernandezek (Sumar) ere kritikatu zuen proposamena, derrigorrezko indizeak kentzen dituela iritzita. Eta azkenik, Amaia Martinezek (Vox) «ezinezkoa» ikusten du hizkuntza politika lasaitasunez eztabaidatzea, gobernukideen artean ere adostasunik ez badago.
Bi proposamen, ponentzia berean
Iturri parlamentarioek baieztatu dutenez, bi proposamenak ponentzia berean izapidetuko dira hemendik aurrera, eta horrek aukera ematen du tramitazioan zehar hobekuntzak txertatzeko edo akordio zabalagoak bilatzeko.
Bi alderdiek norabide berean egin dute aurrera, bakoitzak bere ikuspegitik. Biek ala biek argi utzi dute, hala ere, euskararen estatusa eta erabilera babesteko premia dagoela, eta horretarako tresna juridiko sendoak behar direla, epaien aurrean ere irmo iraungo dutenak.
