Azken egunetan, goizeko lehen orduetan kalera atera diren askok zeru gorriz margotutako egunsentiak ikusi dituzte, ia sua hartuta balego bezala. Moreak, laranjak eta arrosak izan dira protagonista, eta ikuspegia, postal batean bezala, liluragarria izan da.
Fenomenoa ez da ezohikoa, baina baldintza meteorologiko berezi batzuek soilik egiten dute hain ikusgarri: hego-haizeak eta goi-hodeiek. Bi elementu horiek bat egiten dutenean, eguzkiaren izpiek angelu berezi batean jotzen dute atmosferan, eta argiaren koloreak sakabanatu egiten dira.
Eguzkiaren argiak margotzen du zerua
Eguzkia oso baxu dagoenean, goiz edo iluntzean, izpiek ibilbide luzeagoa egiten dute atmosferan barrena. Bidean, argiak, hautsak, ur-lurrunak eta beste partikula txiki batzuk jotzen ditu, eta horrek azaltzen du kolore gorriak nagusitzea. Izpi gorriek uhin luzeerarik handiena dutenez, urrunen heltzen dira; horregatik ikusten dira kolore beroak: gorria, laranja edo morea.
Hala ere, egunsenti edo ilunabar baten edertasuna ez da beti osasunaren isla izaten. Atmosferako kutsadurak, batzuetan, koloreak biziago bihurtzen ditu, argia gehiago sakabanatzen duelako.
Zientziaz eta esaeraz
Eguraldiaren jakitunen artean aspaldiko esaera ezaguna da: «Goiz gorri, arrats euri». Haren arabera, goizean zeru gorria ikusten denean, eguraldi-aldaketa hurbil dagoen seinale izan ohi da. Izan ere, hego-haizearen eta goi-hodeien agerpena sarritan fronte bero baten etorreraren aitzindari da, eta ondorioz, egunaren amaieran euria edo lainotzea iristen da.
Fenomeno efimero baina liluragarria
Egunsenti horiek, segundo gutxitan gertatzen diren arren, naturaren ikusgarri ederrenetako bat dira. Hainbat lekutan jendeak argazki-kamerak atera ditu azken egunotan.
Zientziak azalpena badu ere, egunsenti gorriak oraindik ere poesiaren eta misterioaren ukitua gordetzen dute: egun berri baten hasiera markatzen dute, baina baita eguraldiaren aldaketaren iragarpena ere.
