Euskal Herriko Unibertsitateak (EHU) errespetua eta arreta eskatu dizkie erakundeei bere eguneroko jardunean oztopo bihurtu den arazo bati aurre egiteko: finantziazio falta kronikoa. Errektorea, Joxerramon Bengoetxea, kezkaz mintzatu da egoeraz eta adierazi du premiazkoa dela Imanol Pradales lehendakariarekin eta Eusko Jaurlaritzako bi sailbururekin bilera egitea, unibertsitatearen beharren inguruko txostena «zehatz-mehatz» azaltzeko.
Bengoetxeak ohar baten bidez egin du eskaera, Zientzia, Unibertsitate eta Ikerketa sailburu Juan Ignacio Perez Iglesiasek publiko egin ostean EHU ez dela behar baino diru gutxiago jasotzen ari. Sailburuak, Eusko Legebiltzarrean, baieztatu zuen 2026rako aurrekontua inoizko handiena izango dela, eta 2025ekoarekin alderatuta %6,9ko igoera ekarriko duela.
Aurrekontu «handiak» eta baliabide «eskasak»
Jaurlaritzaren datuek ez dute konbentzitu errektorea. Haren arabera, EHUk jasotzen duen finantzaketa ez da nahikoa unibertsitatearen erronka nagusiei aurre egiteko. Bengoetxeak ohartarazi duenez, «kopurua ez da aski ez digitalizazioa garatzeko, ez azpiegiturak mantentzeko, ezta ikerketa eta talentua sustatzeko ere».
Errektoreak gaineratu du azken urteotan “unibertsitate-komunitatearen konpromisoari eta gehiegizko ahaleginari esker” eutsi zaiola jarduerari, baina eredu hori ez dela jasangarria. «Gutxirekin asko egin da, baina mugara iristen ari gara», ohartarazi du.
Bilera «beharrezkoa eta premiazkoa»
EHUren zuzendaritzak bilera berehalako bat eskatu du Pradales lehendakariarekin, Perez Iglesiasekin eta Noel d’Anjou Ogasun eta Finantza sailburuarekin. Helburua da erakundeek zuzenean ezagutzea EHUren finantziazio-egoeraren xehetasunak, eta behar horien gaineko txostena lehen eskutik jasotzea.
Errektoreak adierazi du unibertsitate publikoaren inguruko eztabaida ez dela soilik aurrekontu kopuruei buruzkoa, «baizik eta hezkuntza publikoaren etorkizunari buruzkoa».
Desadostasunak eta ikuspegi kontrajarriak
Azken asteetan tentsioa handitu egin da Jaurlaritza eta EHUren artean. Sailburuak optimismoz aurkeztu ditu aurrekontu-datuak, baina unibertsitatearen zuzendaritzak, sindikatuek eta Ikasleen Kontseiluak ikuspegi erabat bestelakoa dute. Haien esanetan, baliabide ekonomikoen murrizketak ikerketa, berrikuntza eta zerbitzu publikoaren kalitatea arriskuan jartzen ditu.
«EHU finantziazio falta iraunkorraren ondorioz iritsi da egungo egoerara», ohartarazi du Bengoetxeak, eta gehitu du «ez duela ulertzen sailburuak nola uka dezakeen hori hain nabarmena denean».
Hezkuntza publikoa, eztabaidaren erdigunean
Gatazka honek agerian utzi du EHUren eta Jaurlaritzaren arteko finantzaketa-ereduaren hauskortasuna, eta, aldi berean, eztabaida zabalago bat piztu du: zein neurritan ari dira erakunde publikoak hezkuntza-sistemaren oinarriak babesten?
Errektoreak argi utzi du bere mezua: «Euskal Herriko Unibertsitateak konpromiso sendoa du gizartearekin, baina konpromiso hori ez da nahikoa baliabiderik gabe».
