Alemaniako Gobernuak iragarri du azaroaren 24tik aurrera amaitutzat emango dituela Israeli ezarritako armamentu-esportazioko murrizketak. Erabakia su-etena dela eta hartu dute, eta azken asteetan eremuaren egoerak izan omen duen “egonkortzeak” bultzatu du norabide aldaketa.
Gobernuko bozeramaile Steffen Korneliusek azaldu duenez, su-etenak “pisu handia” izan du erabakia hartzerakoan. Hala ere, nazioarteko salaketek behin eta berriro ohartarazi duten arren Israelek azken asteetan Gazan egin dituen erasoen inguruan, Korneliusek esan du «azken asteetan egoera egonkortu egin dela» eta horrek ahalbidetu duela murrizketak kentzea.
Bozeramaileak gaineratu du Alemaniak bake iraunkorra lortzeko egin diren ahaleginak eta Gazara bidalitako laguntza humanitarioaren igoera ere kontuan izan dituela, eta iragarri du gobernuak aurrerantzean «esportazio eskaera guztiak banan-banan aztertuko dituela eta gertakarien bilakaeraren arabera erantzungo duela».
Uztaileko erabakiaren atzera buelta
Aldaketa honek atzera egiten du Alemaniako kantzilerra Friedrich Merzek abuztu hasieran hartu zuen erabakiaren aurrean. Orduan, Israelek Gaza aurka abiatutako erasoaldian erabili zitezkeen arma-esportazioak “etenaldi mugagabean” uztea agindu zuen, 2023ko urriaren 7ko erasoen ondorengo eskalada tarteko.
Erabaki hura Alemaniaren politiketan inflexio puntua izan zen, izan ere, herrialdeak tradizionalki Israelekiko babes irmoa erakutsi du segurtasun arloan.
Salbuespenen sistema eta testuinguru historikoa
Alemaniak ez du, printzipioz, gatazka edo krisi eremuetara armak esportatzea onartzen. Hala ere, arauak berak jasotzen ditu salbuespen batzuk: Ukraina da horietako bat, Errusiaren inbasioari aurre egiteko laguntza militarra jasotzen baitu. Israelek ere badu bere salbuespen izaera.
Berlinek Israelen segurtasuna “Estatu arrazoia” gisa definitzen du, eta horrek aukera eman izan dio urte luzez armamentu laguntza berezia jasotzeko. Adibide argia dira Israelera bidalitako urpekari militarrak, zati batean alemaniarren zergekin finantzatuak. Hala ere, esportazio horiek ez dira polemikarik gabeak izan, eta hainbat ikerketa judizialek aztertu dituzte azken urteotan.
Demandak eta auzi judizialak mahai gainean
Honen harira, egoera judiziala ez da guztiz zarratu. Nikaraguak Salaketa aurkeztu du Hagako Justizia Auzitegi Internazionalean (CIJ), Alemania “genozidioan konplize” izatea egotzita. Aldi berean, Berlin Hiriko Auzitegi Administratiboak aste honetan bertan atzera bota ditu zenbait palestinarrek aurkeztutako salaketak, esportazio debekuan oinarritutakoak.
Hala ere, Alemaniak orain hartutako erabakiak —murrizketak kentzea eta kasu bakoitza berriz ebaluatzeko konpromisoa— oinarri juridiko berria ekar lezake auzi horien berrikuspenari begira.
