Nazioarteko aditu talde batek argitara eman duen ikerlan sortak irudi argi bat marraztu du: mundu osoan gero eta errotuago dagoen ultra-prozesatuen kontsumoa osasun publikoko arazo larri bihurtzen ari da. Nafarroako Unibertsitateko, IdiSNA institutuko eta CIBEROBN sareko ikertzaileek sinatutako lanetan azaldu dutenez, produktu horiek pixkanaka elikagai freskoen lekua kentzen ari dira gure ogietarako, dietaren kalitatea hondoratuz.
Espainiako kasuak joera hori are garbiago agerian uzten du: herrialdean azken 30 urteetan hirukoiztu egin da produktu ultra-prozesatuen kontsumoa. Adituek nabarmendu dute multinazionalek irabazi ekonomikoa helburu dutela, eta horregatik erabiltzen direla osagai merkeak, gehigarri ugari eta prozesu oldarkorrak. Ondorioz, produktu horien balio nutrizionala urrun gelditzen da dietaren oinarri izan beharko liratekeen elikagai fresko eta gutxi prozesatuetatik.
Gaixotasun kronikoen atzean dagoen arriskua
Oraindik ikertzen ari diren arren nutrizioaren eta gaixotasun jakin batzuen arteko harremanak zehaztasunez azaltzeko, gaur arte pilatutako ikerketek argi erakusten dute elikagai ultra-prozesatuen kontsumoa osasun-arazo ugarirekin lotuta dagoela. Ez dira gutxi obesitatea, diabetesa, bihotzeko arazoak edo depresioa maizago agertzen direla berresten duten lanak. Gainera, zenbait datuk heriotza goiztiarrarekin lotutako arriskuak ere handitzen direla iradokitzen dute.
Politika publiko zorrotzagoak eskatzen dituzte
Bestalde, ikerketek politika publikoen betekizunari ere erreparatu diote. Elikagai ultraprozesatuen hazkundea geldiarazteko, egileek neurri sendoak proposatu dituzte:
- Etiketa zorrotzagoak, osagai arriskutsuak berehala identifikatzeko.
- Publizitatearen kontrol estua, batez ere haurrei zuzendutako eduki digitaletan.
- Eskola, ospitale eta zentro publikoetan produktu horiek ez eskaintzea.
- Supermerkatuetan presentzia mugatzea.
- Zerga bereziak ezartzea, alkohola edo tabakoa bezalaxe, kontsumoa gutxitzeko.
Egileen arabera, neurri horiek ezinbestekoak dira produkzio-ereduaren eta merkatuaren presioak orekan jartzeko, elikadura osasungarria lehen dadin.
Azken artikuluak arreta zuzenean jarri du ekoizleei eta elikadura-industriari. Ikertzaileen hitzetan, sektoreko enpresen jarduera tabako-industriarekin parekatzekoa da: irabaziaren izenean, elikagai merkeak, masiboki ekoitzitakoak eta marketin oldarkorrekoak bultzatzen dituzte. Horrek guztiak zaildu egiten du herritarrek aukera osasungarriak egitea.
Horregatik, adituek defendatu dute tabakoaren kontrako estrategien antzekoak aplikatzea: publizitatea mugatzea, salmenta-puntuak arautzea eta produktuen fiskalitatea handitzea, besteak beste.
