Glutenik gabeko produktuek duten arrakasta ikusita, garagardogintzak aukera berriak sortu ditu merkatuan, glutena kentzeko prozesua igaro duten edariekin. Hala ere, EHUren GLUTEN3S ikerketa taldeak plazaratutako azken lanak iradokitzen du glutena ezabatzeak ez duela automatikoki digestio-arazoak saihesten.
Taldeak egindako ikerketa zabala —Estatuko 60 garagardo lagin aztertuta— Zientzia eta Berrikuntza Ministerioaren, Eusko Jaurlaritzaren eta EHUren beraren babes ekonomikoarekin gauzatu da. Eta emaitzek argi utzi dute: fruktanoek eta ATI proteinek antzeko presentzia dute bai glutena duten garagardoetan, bai glutenik gabekoetan, beraz, sintoma batzuk ez lirateke glutenarekin zuzenean lotu beharko.
Glutena ez, baina bestelako molekulak bai: nondik dator ondoeza?
Azterlanak bi molekula-mota jarri ditu fokuan:
- Fruktanoak: Landare askotan aurkitzen dira —garagarrean, baratxurian, tipulan edo bananan— eta, nahiz eta efektu prebiotikoak izan, sabeleko mina, gasak edo hantura eragin ditzakete digestio sentikortasuna dutenengan.
FODMAP taldean kokatzen dira, eta heste narritakorra dutenentzat bereziki problematikoak izan daitezke.
- ATI proteinak: Landareen defentsa-sistemaren parte dira, baina gizakiaren immunitate-sistema ere aktibatu dezakete. Ikerketa askok lotu dituzte glutenarekiko sentikortasun ez-zeliakoarekin.
Jonatan Miranda ikertzaileak ondorioztatu du: «Glutenik gabeko garagardoak kontsumitzen dituzten pertsona batzuek sintomak izaten jarraitzen badute, arrazoia edari horien konposizioan izan daiteke, ez glutenaren arrastoetan».
Lote bakoitzak bere mundua: desberdintasun handiak aurkitu dituzte
GLUTEN3S taldeak antzeman duenez, fruktanoen eta ATI proteinen mailak nabarmen alda daitezke garagardo mota batetik bestera. Aldagai batzuk erabakigarriak izan dira: estraktu lehorraren osaera, alkohol graduazioa eta ekoizpen-loteen arteko aldeak.
Desberdintasun horiek ikusita, ikertzaileek defendatu dute kontrol zehatzagoak behar direla, glutenaren detekzioan egiten diren antzeko protokoloekin.
Horren harira, Mirandak honako hau nabarmendu du: «Beste herrialde batzuk fruktano gutxiko produktuak identifikatzeko etiketa bereziak lantzen hasi dira; guk ere norabide horretan aurrera egiteko oinarriak jarri ditugu».
Etiketatze osagarri baten beharra: kontsumitzaile sentikorrei laguntzeko
Ikerketaren arabera, glutenik gabeko garagardoak araudiarekin bat datoz eta zeliakoentzat seguruak dira. Hala ere, digestio-arazoak dituzten pertsonek —FODMAP dietak jarraitzen dituztenek, adibidez— konposatu horien eragina sufri dezakete.
Horregatik, taldeak proposatu du:
Fruktano gutxiko garagardoak identifikatzeko etiketatze berria sortzea. Horrela, kontsumitzaileek informazioan oinarritutako aukerak egin ahal izango lituzkete, gaur egun ia ezinezkoa baita edari baten konposatu horien kantitatea jakitea.
Metodo analitiko berriak: industriarentzako eta zientziarentzako tresna baliagarriagoak GLUTEN3S taldeak fruktanoak eta ATIak detektatzeko metodo berriak probatu eta baliozkotu ditu, eta emaitzek erakutsi dute prozedura azkar eta errazak direla, industriarentzat oso erabilgarriak.
Mirandak honela azaldu du: «Garagardo ekoizleek kontrol zehatzagoak egin ahal izateko pentsatutako tresnak dira, baina aldi berean zientzialariontzat ere baliagarriak dira, nutrizioari eta digestioaren fisiologiari buruzko ikerketetan sakontzeko».
Ondorio nagusia: glutenik gabekoa ez da beti erantzun osoa
Ikerketak ate bat ireki du orain arte gutxi landu den arlo batera: zergatik sentitzen dute batzuek ondoeza glutenik gabeko produktuak edanda ere?
Erantzuna, oraingoan, ez dago glutenaren esku. Beste molekula batzuek hartu dute protagonista, eta horiek hobeto ezagutzea izango da bai industriaren, bai osasunaren, hurrengo erronka.
