Galesko lehen ministro Eluned Morgan EAEra egindako bisita instituzionalarekin batera (urtarrilaren 7tik 9ra), Imanol Pradales lehendakariak atzo goizean harrera ofiziala egin zion Ajuria Enean, eta bisita horren testuinguruan berritu zuten bi gobernuek Elkar Ulertzeko Memoranduma. Horrela, 2018an sinatutako akordioari eta 2021ean egindako luzapenari jarraipena eman diote, oraingo testuinguru politiko, ekonomiko eta sozialera egokituta.
Balio komunak eta ibilbide paraleloak: aliantza baten oinarria
Memorandumak azpimarratzen duen mezua argia da: EAEk eta Galesek harreman estrategikoa sendotu dute, balio partekatuetan oinarrituta —demokrazia, gizarte-kohesioa, garapen jasangarria, kultura- eta hizkuntza-identitatea eta autogobernu handiagoaren aldeko borondatea—.
Bi lurraldeak estatu-egituretan txertatutako nazio historikoak izanik, antzekotasunak dituzte iragan industrialean, ekonomia-berregituraketetan eta gaur egun bizi duten trantsizioan ere: industria aurreratua, berrikuntza, teknologia eta energia-ereduaren aldaketa bezalako arloetan.
Pradalesen mezua: trantsizioak, Europa eta «arrazoiaren indarra»
Sinaduraren ostean egindako adierazpen instituzionalean, lehendakariak argi utzi zuen akordioak proiektu partekatuak indartzeko balioko duela, eta nabarmendu zuen «trantsizio hirukoitzarekin (ekologikoa, teknologikoa eta demografikoa) lotutako esparruen inguruko proiektu partekatuei bultzada handiagoa ematea ahalbidetuko digu». Testuinguru zabalago batean kokatu zuen urratsa, Europako lehiakortasun, segurtasun eta ongizateari begira, eta esaldi honetan laburbildu zuen tonua: «Ez indarraren arrazoitik, arrazoiaren indarretik baizik».
Lankidetza-lerroak: itsas energia, zainketak eta ETEentzako babesa
Berritutako memorandumak lan-eremu ugari jasotzen ditu, eta helburua bi gobernuek elkarlanean jardutea da hainbat alor estrategikotan. Mahai gainean gelditzen dira, besteak beste, mugikortasun jasangarria eta garraioa; klima-aldaketaren aurkako neurriak; berrikuntza eta lehiakortasuna; energia berriztagarriak (itsas energia bereziki kontuan hartuta); nekazaritzako elikagaien industria; hezkuntza eta prestakuntza; zerga- eta gizarte-politikak; osasuna eta zainketak; eta enpresa-garapenerako zein enpresa txiki eta ertainentzako laguntza.
2018tik hona egindako bidearen arrastoa
Akordioa ez da “paper hutsean” gelditzen, azken urteetako harremanek dinamika erregularra hartu dutelako. 2018ko lehen sinaduratik aurrera, goi-mailako topaketak, enpresa-misioak eta sektorekako proiektuak bideratzen dira, eta hainbat esparru aipatzen dira erreferentzia gisa: mikroelektronika, energia berriztagarriak, automobilgintza elektrikoa, aeronautika, osasuna eta bizitzaren zientziak.
Memorandumak kultura- eta hizkuntza-lankidetzari ere garrantzia ematen dio. Bi lurraldeek antzeko esperientziak eta erronkak partekatzen dituzte, euskararen eta galesaren suspertzean ez ezik, hezkuntza-esparrutik kanpo hizkuntzen erabilera soziala indartzeko bidean ere. Akordioak, gainera, gizarte plurala eta tolerantea sustatzeko borondatea azpimarratzen du, identitate propioak balioan jarriz.
Europako testuingurua: Makro-eskualde Atlantikoa, horizontean
Berritzeak, bestalde, garrantzi berezia hartu du Europako une honetan, dokumentuak Gales etorkizuneko Makro-eskualde Atlantikoaren parte izango dela jasotzen duelako. Testuan azaltzen denez, egitasmo hori 2027an gauzatu liteke, Kontseilu Europarrak abenduaren 18an agindua onartu ondoren. Horrek aukera ematen du EAEren eta Galesen arteko lankidetza are gehiago egituratzeko eta proiektu berriak bultzatzeko, bi lurraldeen arteko konfiantzan eta harreman jarraituetan oinarrituta.
