EAEtik eta Nafarroatik kanpo lan egiten duten gazteen artean, gehiengo zabal batek sorterrira itzultzeko nahia dauka: %85etik gorak adierazten du helburu hori. Deusto Business Schoolen eta Artizarra Fundazioaren txosten batek jasotzen du joera, eta ondorio nagusi gisa planteatzen du itzulera hori errazteko baldintzak egongo balira, kualifikazio handiko 35.700 profesional ingururen buelta posible litzatekeela, bi lurraldeetara.
Zenbat dira kanpoan daudenak, eta nolako profila dute?
Azterlanaren arabera, 25 eta 40 urte arteko 30.000 gazte inguru daude EAEtik kanpo lanean, eta Nafarroaren kasuan, 12.000 inguruk egiten dute lan jatorrizko lurraldetik at. Profil horietan prestakuntza maila altua da nagusi: ingeniaritza arlokoak, enpresa-kudeaketako profesionalak eta STEM adarreko adituak agertzen dira maiz. Gainera, ez da “urtebeterako esperientzia” hutsa: kanpora joandakoen %60k sei urte baino gehiago daramatza sorterritik kanpo.
Zergatik joaten dira: aukerak eta ibilbidearen logika
Txostenak azaltzen du joatearen arrazoi nagusiak lanarekin eta garapen profesionalarekin lotzen direla. Helburu praktikoak aipatzen dira bereziki: soldata hobeak lortzea eta proiekzio profesional handiagoa izatea. Hau da, erabakia ez da soilik mugikortasun pertsonalarekin lotzen; sarri, sektore jakin batzuetan ibilbide erakargarriagoa egitearekin eta lan-aukera zabalagoak aurkitzearekin ere bai.
Itzulerak dituen trabak: lana, aitortza eta etxebizitza
Etxera bueltatzeko gogoa egon arren, txostenak hiru oztopo nagusi zehazten ditu. Batetik, lan-aukerarik edo proiektu erakargarririk ez ikustea; bestetik, aitorpen profesionala eta garapen bidea bermatuko duten aukerak eskasak izatea; eta, azkenik, etxebizitza eskuratzeko dauden zailtasunak. Azterlanak iradokitzen du faktore horiek batera gertatzen direnean, itzultzeko nahia “asmo” mailan geratzeko arriskua handitzen dela.
Zer norabide proposatzen dute: baldintzak sortu eta diaspora aktibatu
Artizarra Fundazioa irabazi-asmorik gabeko erakundea da, eta lurraldearen garapen jasangarriarekin lotutako euskal eta nafar profesionalak eta enpresaburuak biltzen ditu; txostenaren helburua, neurri batean, itzulera errazten duten prozesuak diseinatzea bultzatzea da. Ikerketak proposatzen du, alde batetik, talentu gaztearen emigrazioa geldiarazteko eta itzulerak posible egiteko politika aktiboak indartzea; eta bestetik, kanpoan dagoen diaspora sare moduan lantzea: aktibo, konektatu eta lurraldearekin lotura mantentzeko moduan, etorkizuneko itzulera edo ekarpenak errazteko.
